Pascal Arşivi

Pascal – Veri Yapıları

- Listeler

Bir veri yapısı olan listeler aynı tür veri tiplerinin ard arda sıralanması ile oluşan bir yapıdır. Örneğin bir kütüphanede yazarların isimlerinin ard arda yazılması ile yazarlar listesi, kitap isimlerinin ard arda yazılması ile kitapların listesini elde ederiz. Bunun gibi listeleri günlük hayatımızda çokca kullanırız. Listenin uzunluğu listede bulunan elemanların sayısına eşittir. Birinci eleman listenin başını, sonuncu eleman ise listenin sonunu temsil eder. Eğer listenin bütün elemanları boş ise liste boştur. Eğer liste boyu kadar eleman listede varsa o zaman da liste doludur, deriz. Bu mantıklardan hareketle listeye yeni eleman ekleyerek ve listeden eleman çıkararak listenin hareketliliği sağlanmış olur.

Listenin elemanları daha önce tanımlanan veri tiplerinden herhangi biri olabilir. Yani liste sayısal verilerden olabileceği gibi alfasayısal verilerden oluşan bir liste de olabilir. Listeyi oluşturan veri tiplerini programı kullanım amacımıza göre seçebiliriz.

Listelerde veriler karışık olarak yerleştirilebileceği gibi bir sıraya bağlı olarak ta yerleştirilebilir. Ancak listelerdeki verilerin karışık olması, istendiği zaman istenilen verinin bulunabilmesini zorlaştırır.

1. Yapı olarak bağlaçsız liste yapısı sequential (sıralı) kütük yapısına benzer. Sequential kütüğe veri ekleme ve silme işlemlerinde kullanılan mantık bu yapıda da uygulanabilir.Verilerin düzenli olarak yerleştirilmesi ise bu tür arama işlemlerini kolaylaştırmasına rağmen bu sefer de ortaya düzenli (sıralı) olarak yerleştirme problemi çıkar.

2. Bu tür dezavantajları ortadan kaldırmak için bağlı liste yapıları kullanılır. Mantık olarak kolay bir yapı olduğu için çok kullanışlıdır.

Bu iletinin devamını oku

Pascal – Özel Veri Tipleri

- Veri Tipleri

Pascal programlama dilinde tanımlı olamayan fakat programcı tarafından tanımlanıp kullanılan veri tipleri vardır. Bu veri tipleri tip tanımlama bölümünde tanımlanırlar. Program içerisinde kullanım için tip tanımlama bölümünde tanımlanan özel isim değişken tanımlama bölümünde değişken tipi gibi kullanılır.

Örnek  olarak ;

Type

Max = 1..100;

Var

notlar : Max;

Şeklinde Max isminde özel bir veri tipi tanımlamış ve  var bloğunda notlar değişkeni  Max değişkeninden faydalanılarak tanımlanmıştır.

Özel veri tipleri, basit veri tiplerinden daha karmaşık şekilde oluşturulabilir.

Bu veri tipleri;

1-Diziler

2-Küme veri tipi

3-Sıralı veri tipi

4-Sınırlı veri tipi

5-Kayıt veri tipi

Bu iletinin devamını oku

Pascal – Unitler

- Unit Programlar

UNIT PROGRAMLAR

Pascalda, diğer programların kullanabileceği pascal programlarına unit programlar denilmektedir. Bu programlar derlendikten sonra Turbo Pascal tarafından .TPU (Windows 'ta .TPW, korumalı modda .TPP) uzantısını alırlar. Unitler birer bağımsız programdırlar, ancak kendi başlarına çalıştırılamazlar. Kendilerini çalıştıran bir ana program vasıtasıyla çalışabilirler. Unitler, bir program hacminin 64 KB sınırını aşması veya birden fazla program tarafından kullanılabilecek alt programları tekrar yazmamak için oluşturulurlar.

unit unitadi;

interface

procedure altprogadi1(...);

procedure altprogadi2(...);

function function1(....):...;

function function2(....):...;

var

....

type

....

const

implementation

procedure altprogadi1(...);begin {işlemler} end;

procedure altprogadi2(...);begin {işlemler} end;

function function1(....):...;begin  {işlemler} end;

function function2(....):...;begin  {işlemler} end;

end.

- Unit Kullanmanın Faydaları

Ana program ile unitler arasındaki önemli farklılıklardan biri de unitlerde, mutlaka UNIT komutu ile başlayan ve unitin adını belirten bir unit başlığı kullanılması zorunludur. Unit adı sekiz karakteri geçemez ve burada verilecek unit adı, programın diske kaydedilirken kullanılan ad ile aynı olmalıdır. Bir unit programın ana program tarafından kullanılabilmesi için ana programda USES komutuyla birlikte unit adının yazılması gereklidir.

UNIT  KULLANMANIN  FAYDALARI

Ø Unitler  önceden  derlendiğinden  program  içerisinde  kullanıldığında  yeniden  derlenmesi  gerekmez.

Ø Unit  kullanarak  yazılan  programlar  daha  kısa  ve  basit  olur.

Ø Unitler  daha  önceden  derlenmiş  procedure  ve  functionlardan  oluştuğu  için  ana  programdaki  hataları  ayıklamak  kolay  olur.

Ø Kendinize  ait  özel  programlar  oluşturarak  ileriki  programlarda  bunlar  kullanılabilir.

Ø Uzun  programlar  programı  hazırlayacak  olan  programcı  grubunda  paylaştırılarak  programın  daha  kısa  sürede  bitmesi  sağlanabilir.

Ø Unitlerin  kullanıldığı  diğer  bir  yer  ise  birden  fazla  programda  kullanılan  ve  sürekli  olarak  bütün  değerlerini  muhafaza  eden  değişken, sabit  ve  tipleri  tanımlamada  kullanılırlar.

Bir unit, interface ve implementation olmak üzere iki bölümden oluşur.Interface bölümünde, bu uniti kullanan program tarafından kullanılacak olan değişken, sabit, procedure ve function alt programlar yazılır. Ayrıca bu bölümde, bu unit programın kullanacağı hazır unitler ve kullanıcı unitleri de USES komutu ile tanıtılır.Implementation bölümünde ise geçerli unit içinde bulunan ancak ana program tarafından kullanılmayan alt programlar yazılır. Burada değişken, sabit ve tip  tanımlamaları da yapılabilir. Burada yapılan tanımlamalar sadece unit içerisinde geçerlidir.

Pascal – Alt Programlar

- Procedure Alt Programlar

Alt programlar genellikle tekrar edilen işlemleri kolaylıkla yapabilmek için yazılırlar.Bilgisayar dillerinin tamamında bulunan alt program yapısı PASCAL Programlama dilinde PROCEDURE ve FUNCTION türü alt programlar olmak üzere iki ayrı türdedir.

Procedure Alt Programlar

Bir pascal programında Procedure alt programlara erişim ve procedure alt programın program içindeki yeri aşağıdaki genel gösterim şeklinde verilmiştir.

program ad_;

procedure altprogram1;

begin

işlem blokları; end;

procedure altprogram2;

begin

işlem blokları; end;

begin (* ana program*)

işlemler;

altprogram1;

altprogram2;

işlemler;

altprogram1 ;

end. Bu iletinin devamını oku

Pascal – Standart Fonksiyonlar

- Lenght Komutu

LENGTH : Verilen  string  ifadedeki  karakter  sayısını  verir. Sonucu  byte  tipinde  bir  fonksiyondur.

Örnek 1:

uses  crt;

const

a=‘ankara’;

begin clrscr;

writeln(a,’    ’,length(a),’   karakterlidir.’);

readln;

end. Programın Çıktısı

Örnek 2: Verilen  bir  mesajın  kaç  karakterden  oluştuğunu  bulan  program.

uses  crt;

var

m : strıng;x : byte;

begin   clrscr;

write(‘mesaj  giriniz :’); readln(m);

x:=length(m);

writeln(x, ‘karakterlidir’);

readln;

end. Programın Çıktısı

X:=Length(M)  ifadesi  yerine  X:=Ord(M[0])  ifadesi  kullanılabilir.

Bu iletinin devamını oku