“Albert Einstein’in Atatürk’den ricası” için 5 Yorum

1. burak demiş ki:

   19 Eylül 2009 saat 15:21

   Peki bu mektuba cevap ne verilmiş? Kabul edilmemiştir ki bununla ilgili bir hikaye yada bilgi ortalarda yok…
2. Evren Bayraktar demiş ki:

   19 Eylül 2009 saat 16:25

   Cevap verilmişmi, verilmemişmi, olumlumu, olumsuz mu hiçbir bilgim yok. Açıkcası pek de ilgilenmedim. Bence önemli olan bizden böyle bir ricada bulunulması. Sence bu günlerde ülkemize böyle bir rica gelir mi ?
3. miran güler demiş ki:

   27 Eylül 2009 saat 21:03

   Dunyanin gelmis gecmis en buyuk dáhilerinden
   olan Alman fizikci Albert Einstein,
   17 Eylul 1933′te Ankara’ya,
   basbakanliga gonderdigi ve
   “Sadik hizmetkáriniz olmaktan seref duyuyorum”
   sozlerinin yeraldigi mektubunda,
   Hitler’in iktidara gelmesinden sonra
   Almanya’da calismalarina imkán kalmayan
   degisik meslek gruplarindan 40 bilim adami için,
   Turkiye’den iş talebinde bulunuyor.

   Einstein’in ricasi Ataturk tarafindan kabul edilmis
   ve bu bilim adamlarinin tamami Turkiye’ye gelerek
   Universite Reformu’nda gorev almislardi.
   Almanya’da 1932 sonbaharinda yapilan
   genel secimleri, Adolf Hitler’in Nasyonal
   Sosyalist Partisi, yani Naziler kazandi ve Hitler,
   1933′un 30 Ocak gunu basbakanliga getirildi.

   Naziler’in hedeflerinden biri, Yahudiler’in,
   oncelikle de Almanya’daki Yahudiler’in
   koklerinin kazinmasiydi.
   O tarihten birkac sene once baslamis olan
   Yahudi karsiti hareketler Naziler’in iktidari
   elde etmelerinden sonra daha da artti ve
   cok sayida Yahudi, Almanya’yi terketti.
   Ayrilma hazirligi yapan Yahudiler arasinda
   dunyanin onde gelen bilim adamlari da vardi
   ve Albert Einstein da onlardan biriydi.

   Berlin Universitesi’ nde hocalik yapan ama
   kisa bir muddet sonra artik ders veremeyecegini
   farkeden Einstein, 1933 ilkbaharinda Almanya’dan
   ayrildi, Fransa’ya gecti ve Paris’teki
   “College de France”da hocalik etmeye basladi.
   Bu sirada, Nazi tehdidi altinda bulunan
   Museviler’in himayesi maksadiyla
   “Yahudi Nufusu Koruma Gruplari Birligi”
   ismini tasiyan ve kisa adi “OSE” olan bir kurum
   olusturulmustu.
   Birligin merkezi Paris’te idi ve
   seref baskanligina da Albert Einstein getirilmisti.

   Albert Einstein, 1933′un 17 Eylul’unde
   Ankara’ya iste bu sifatla,
   yani “OSE’nin seref baskani”
   olarak bir mektup gonderdi.
   Einstein, “Turkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu
   Baskanligi”na, yani Basbakanliga hitaben son derece
   nazik bir dille yazdigi mektubunda Almanya’daki
   bazi kanunlar dolayisiyla cok sayida Alman bilim
   adaminin mesleklerini icra edemez hále geldiklerini
   soyluyordu.
   Bilim adamlarinin calisabilecekleri
   bir ulke aradiklarini da anlatan Einstein,
   40 kisilik bir uzman listesi hazirladiklarini yaziyor,
   bu kisilerin hicbir karsilik beklemediklerini anlatiyor
   ve Turk Hukumeti’nin sozkonusu bilim adamlarini
   kabul etmesi halinde sadece insani bir faaliyette
   bulunmus olmakla kalmayacagini,
   Turkiye’nin bu kabulden buyuk kazanc saglayacagini da
   ifade ediyordu.

   Einstein, simdi Basbakanliga bagli olan
   “Cumhuriyet Arsivi”nde muhafaza edilen
   17 Eylul 1933 tarihli mektubunu yazdigi sirada,
   basbakanlik makaminda İsmet Bey (İnonu) vardi.
   Belgenin uzerinde yeralan ve İsmet İnonu’nun
   elyazisiyla olan nottan anlasildigina gore,
   İnonu, 9 Ekim gunu mektubu “Maarif Vekáleti’ne”,
   yani Milli Egitim Bakanligi’na havale etti.
   Milli Egitim Bakani, o tarihte Resid Galip Bey idi.

   Albert Einstein’in mektubunun alt kisminda ve
   yan tarafinda elyazisiyla üç madde halinde
   yazilmis bazi notlar bulunuyor.
   Resit Galip Bey’e ait bu notlarda gecen
   “Teklif, mevzuat-i kanuniyemizle …degildir” ,
   “Bunlari bugunku seráite (sartlara) gore
   kabule imkán yoktur” seklindeki ifadelerden,
   teklifin bakanlik tarafindan ilk asamada
   kabul edilmedigi anlasiliyor.

   Ancak, Turkiye’nin bu tarihten hemen sonra
   40′tan fazla Alman bilim adamini davet edip
   universitelerde gorevlendirmesi ve
   Universite Reformu’nun da bu sirada yapilmasi,
   Milli Egitim’in karsi ciktigi teklifin kabulunde
   cok daha yuksek bir makamin,
   yani bizzat Reisicumhur Mustafa Kemal’in
   devreye girmesinin etkili oldugunu dusunduruyor.

   Bu konudaki bir diger kanit da,
   Princeton Universitesi’ nde 1949 yilinda Einstein ile
   gorusen İstanbul Teknik Universitesi’ nin emekli
   hocalarindan Prof. Dr. Munir Ulgur’un gectigimiz hafta
   Cumhuriyet Gazetesi’nin Bilim Teknoloji Dergisi’ne
   yaptigi aciklama.

   Prof.Munir Ulgur, aciklamasinda Einstein’in
   gorusme sirasinda Ataturk’u kastederek :
   “Dunyanin en buyuk liderine sahipsiniz.
   1933′teki universite reformunuz sirasinda beni de
   ulkenize davet etmisti” dedigini naklediyor.

   Bu ifadeler, Alman bilim adamlarinin Turkiye’ye
   dogrudan dogruya Ataturk’un talimatiyla gelmis
   olduklarini gostermektedir.

   Albert Einstein’in 73 seneden buyana arsivimizde
   durmasina ragmen kimselerin farketmedigi
   bu mektubunu bulma serefi, dostum Mesut İlgim’a ait.

   Einstein, Ataturk’un davetini bir Turk bilim adamina aciklamisti

   ALBERT Einstein ile gorusen az sayidaki Turk bilim
   adamlarindan biri, İstanbul Teknik Universitesi’ nin
   elektrik-elektronik bolumunun emekli hocalarindan
   olan Prof. Dr. Munir Ulgur idi.
   Profesor Ulgur, Einstein ile 1949 yilinda,
   Birlesik Amerika’daki Princeton Universitesi’ nde biraraya
   gelmisti.

   Prof. Munir Ulgur, Cumhuriyet Gazetesi’nin
   Bilim Teknoloji Dergisi’ne gectigimiz gunlerde
   verdigi mulákatta, Einstein’in 1933 yilindaki Universite
   Reformu sirasinda Ataturk tarafindan Turkiye’ye
   davet edildigini soyledigini anlatmisti.

   Einstein, bundan 57 sene onceki gorusme sirasinda
   Ulgur’e “Biliyor musunuz, dunyanin en buyuk liderine
   sahipsiniz” demis ve daveti kabul etmemesinin sebebini de
   “İmkánlar cok fazla oldugu icin burayi tercih ettim”
   sozleriyle aciklamisti.
4. Alihan Çetin (a.k.a azizce) demiş ki:

   29 Eylül 2009 saat 16:57

   Evren bu güzel paylaşım için teşekkürler. Hakikaten nereden nereye dedirtecek bir döküman.

   Uzun zaman sonra blogunu ve seni görmek güzel
5. Evren Bayraktar demiş ki:

   29 Eylül 2009 saat 20:45

   Teşekkürler Alihan abicim seni burada görmek benim için bir şereftir